ભાઈબીજ

Posted on Updated on

કાર્તિક માસનાં શુક્લ પક્ષમાં આવતી બીજનાં દિવસે ભાઈ અને બહેનનાં પાવન પ્રેમનો તહેવાર ભાઈ બીજ ઉજવવામાં આવે છે. આપડો ઓફિશ્યલ બ્રધર્સ ડે કહી શકાય. 

આ દિવસે યમદેવ પોતાની બહેન યમુનાનાં ઘેર આવેલા અને યમુના એ એમને તિલક અને હાર પહેરાવી સ્વાગત કરેલું. આ જ રીતે નરકાસુરનાં વધ બાદ શ્રી કૃષણ પણ પોતાની બહેન સુભદ્રાને ત્યાં જાય છે અને એમનુ પણ સ્વાગત તિલક અને હારથી કરવામાં આવે છે. ત્યારથી આ પ્રથા શરૂ થઈ. બહેનો પોતાના ભાઈની સુખ અને શાંતિની પ્રાર્થના કરે છે. બદલામાં ભાઈ પોતાની બહેનને યથા શક્તિ ભેટ આપેે છે. હંમેેશા રક્ષણ કરવાનું વચન આપે છેે.કહે છે કે આ દિવસે યમદેેવે આર્શીવચન આપ્યા છે કે, જે કોઈ બહેન પોતાના ભાઈને આ દિવસે તિલક કરશે અે ભાઇ યમદેવની પણ સજાથી બચી જશે઼઼એનો એક મતલબ તો એક

મતલબ તો એ પણ થયો કે, બહેનની પ્રાર્થનાથી ભાઈને કોઈ પણ મુશ્કેલી નથી નડતી. આજનાં સમયમાં તો બહેન ભાઈ એક બીજાને મદદરુપ થતા હોય છે. તિલક એક પરંપરાનું પ્રતિક માત્ર જ રહી ગયું છે. 

જે બહેનો કોઈ પણ કારણસર ભાઈથી દૂર હોય એ ચંદ્રની પૂજા કરીને ભાઈમાટે પ્રાર્થના કરે છે. કદાચ એટલે જ ચંદ્રને ચંદામામા કહેવાતું હશે. આજનાં દિવસે હું પણ મારા ભાઈઓને સપોટીવ રહેવા બદલ આભારી છું. 

થોડા નજીક થોડા દૂર રહીને સંબંધ મીઠા મધુરા રહે એ જ સમય અનુસાર

મહત્વ નું ભાઈબીજની શુભકામના અને પ્રાર્થના.

તમારી બહેન ધારા

Brothers, Thank u for being always there right from the beginning .. Times when no one stood by..u were there. Expect the same from me. 

Advertisements

દિવાળી ઈન્ડિયા બહાર..

Posted on Updated on

દિવાળીનાં દિવસો ચાલે છે ત્યારે જાત જાતનાં ફટાકડા, અને ફટાકડીઓ સોશ્યલ મિડિયામાં પણ શબ્દો થકી, ફોટોસ અને વિડિયોઝ થકી થઈ રહી છે. એવામાં,દિવાળીનાં કામોમાં વ્યસ્ત હું વચ્ચે વચ્ચે સોશ્યલ મિડિયાની બારી બહાર ડોકિયું કરી લઉં છું. એક બે મારી પોસ્ટ કે પીક્સ મૂકી આ તહેવારની ઉજવણીનાં  મેળાવડામાં જોડાઈ પણ જાવ છું. બધા પોતપોતાની રીતે મસ્ત છે મોજમાં છે. આ બધું જ જોઈને થોડું દિવાળીનું મીઠું મોં મલકાવી પણ લઉં છું.

ઈન્ડિયામાં કોઈ ઘરમાં અને કોઈ બહાર ફરવાનાં સ્થળે એમ બધા જ લોકો તહેવારોનું વેકેશન માણી રહ્યયા છે. પણ ઈન્ડિયા બહાર રહેતા અમે બધા કામકાજ કરતા કરતા ઉજવીશું. હા, રૂટીન કરતા જરા વધારે બીઝી થઈશું, થોડી દોડાદોડી પણ થશે,  પારંપરિક વસ્તુઓ ન મળવાથી એની ઉણપ પણ વર્તાશે, થોડી ઓછી રોશની, સાદું ડેકોરેશન અને અવાજ વગરનાં અને પ્રદુષણરહિત ફટાકડા ઓછા અવાજે હોહા વગરનાં વાતાવરણમાં ફોડીશું. મિઠાઈ,નાશ્તા અને જમણનો  બહાર પર્યાય ન હોવાથી હોમ મેઈડ જ માંણીશું,  ટાઈમ મેનેજમેન્ટમાં પણ ગડબડ થશે, અને આ બધું જ કોઈને પણ ફરિયાદ કર્યા વગર અમે અને અમારા છોકરાઓ  હોંશભેર કરીશું. આખરે તહેવાર આપડો છે, આજની દુનિયામાં ધણું બધું બજારમાં વહેંચાતું મળશે, પણ ખુશી અને ઉત્સાહ, ઉમંગ તો હોમ મેઈડ રહેશે ને?!

આપ સૌને દિવાળી પર્વની અને નવા વર્ષની શુભેચ્છા.

-ધારાભટ્ટ-યેવલે

Diwali snacks

Posted on Updated on

Pauva no chevdo Or Rice flakes chiva..A must-have Diwali homemade snack for my family. We all love it. 

પ્રેમથી ઉજવીએ તો?!

Posted on

સ્રીઓ તો હંમેશા પોતાના પતિ માટે દીર્ઘાયુ માંગતી જ રહી છે. ક્યારે સ્રીની સાથે સાથેપુરૂષ  પણ આવી જ પ્રાર્થના કરતો થશે?! અમુક છુટા છવાયા કિસ્સા જાણવા મળે છે..બાકી?! શું દીર્ઘઆયુ એ પતિ માટે જ હોય છે?!

આવા સુંદર તહેવારનાં સંયોગ સમયે આજનાં સંદર્ભે તો દીર્ઘાયુ કરતાં દીર્ઘ પ્રેમ અને પ્રેમ ભર્યા સંસારની પ્રાર્થના જરૂરી. આજનાં સમયમાં જ્યારે બન્ને પતિ પત્નિ એકમેકને સહાયક બને છે, એકલા ઘરપરિવાર ચલાવે છે, તનાવયુક્ત નોકરી કરે છે, એકલે હાથે છોકરાઓને સંભાળે છે ત્યારે એ લોકો જેટલું પણ સાથે રહે, તેટલું મનભરીને માણીને રહે પ્રેમથી રહે એવી મનોકામના કરવી જોઈએ. 

આજનાં દિવસે ઉપવાસ ન થાય તો કંઈ નહીં પણ જો બે દિલ સારો એવો સમય સાથે પસાર કરે તો પણ એ આર્શીવાદ સમાન જ હોય છે. સગાસંબંધી પ્રેમથી મળે તો પણ એ ગીફ્ટ સમાન જ છે. હવે ક્યાં યુધ્ધો થાય છે અને પતિએ લડવા જવું પડે છે?! પણ હા, રોજ જ પતિ કામ પર જાય છે અને રાત ઢળે પાછો આવે છે. સાથે સમય વિતાવવાનો કે જમવાનો પણ સમય ભાગ્યે જ મળે છે તો પછી સૌભાગ્ય સાથે પ્રેમ ભર્યોસમય પસાર કરવાનું ભાગ્ય સાંપડે એનાથી વિશેષ ભાગ્ય જ શું?!

એ જ ગીફ્ટ, એ જ કુમકુમ, એ જ ભગવાનની સાથે સાથની પૂજા, એજ મહેંદી, એ જ શણગાર, જ મિષ્ડાન, એ જ પ્રસાદ અને એજ પ્રેમમયદીર્ઘઆયુની કામના અને એ જ ભગવાનનાં સાચા આર્શીવાદ. 

-ધારાભટ્ટ-યેવલે

કરવાચોથ

Posted on

 ૐ

કરવાચોથનું મહા પ્રચલિત વ્રત

કરવાચોથવ્રત ક્યારે કરવું?

કરવાચોથનુંં વ્રત કૃૃષ્ણ પક્ષની ચતુર્થીએ(પૂનમ પછીનો ચોથો દિવસ) કરવામાંં આવે છે. સૌભાગ્યવતી સ્ત્રીઓ સૂર્યોદયથી લઈને ચંંદ્રોદય સુધી ર્નિજળા રહીને આ વ્રત કરે છે. કઠોર કહેવાતું આ વ્રત સ્ત્રીઓ પોતાના પતિની લાંંબી ઉમરની કામના, સંંતાનોનાંંસુખ, અને અખૂટ ધનસંંપત્તિનુંં વરદાન મેળવવા માટે કરે છે. આજ-કાલ તો ધણા પતિઓ પણ પોતાની પત્નિ માટે દિવસભર ઉપવાસી રહી તેની સાથે આ વ્રત કરે છે. કુંંવારી કન્યાઓ સારો પતિ પ્રાપ્ત કરવા કરે છે. થેંંક્સ ટુ  ટીવી સીરીઝ અને મુવિઝ કે આ વ્રતને રોમેન્ટિક અને ગ્લેમરસ બનાવીને ખૂબજ પ્રચલિત કર્યું. એવા રાજ્યો કે જ્યાં આ તહેવાર નહોતો ઉજવાતો ત્યાંં પણ સ્ત્રીઓ એ એને ઉજવવાનુંં શરુ કર્યુ છે. આ તહેવાર પંંજાબ, હરાયાણા, યુપી,બિહાર, રાજસ્થાન,અને ઉત્તરાંંચલ,વિગેરે નાંં ઉત્તર નાંં રાજ્યોમાંં ખૂબ જ શ્રધ્ધા સાથે વધારે પ્રમાણમાંં ઉજવાય છે. ઉત્તરી દરેક રાજ્ય માંં વેગવેગળા પ્રકારે એની પૂજાવિધિ અને પ્રથા છે, પણ, દિવસ એ એક જ  ર્નિધારિત છે. દેશ જ નહીં વિદેશમાંં પણ સ્ત્રીઓ આ વ્રતને ખૂબજ ઉત્સાહ સાથે ઉજવે છે. આ તહેવાર એટલો બધો પ્રચલિત થયો છે કે એ દિવસ દૂર નથી કે એને ટ્રેડિશનલ ઈન્ડિયન વેલેન્ટાઈન્સ ડે કે પછી “ટ્રેડિશનલ ઈન્ડિયન કરવા ડે” તરીકે ઉજવાય!!!

કયા દેવ ને પૂજવામાંં આવે છે?

કરવાચૌથ અને સંંકષ્ટી બન્ને એક જ દિવસે આવે છે. કરવાચૌથ કે કરક ચતુર્થી ની પૂજા એ માઁઁ પાર્વતી જેમને આપણે અખંંડ સૌભાગ્યવતી માનીએ છીએ એમના આર્શીવાદ મેળવવા માટે કરવામાંં આવે છે. એમની સાથે એમના પરિવારમાંં વિઘ્નહર્તા ગણેશજી,ભગવાનશિવ અને કાર્તિકેયજીની પણ પૂજા કરવામાંં આવે છે. માઁઁ ગૌરા અને ચૌથમાતા જેને માઁઁ પાર્વતીનાંં જ સ્વરૂપ માનવામાંં આવે છે, એમની પણ પૂજા કરવામાંં આવે છે. ધણાં લોકો કૃૃૃષ્ણની પણ પૂજા, માખણ,મિષ્રીનો પ્રસાદ અર્પીને કરે છે. કહે છે કૃષ્ણએ દ્રૌપદીને પાંડવોનાં દીર્ઘાયુ માટે કરવા કહેલું.

કરવાચોથ ને કરક ચતુર્થી પણ કહેવાય છે.

કરક અથવા કરવા, એટલે કે નાનો માટીનો ઘડો કે કળશ. એનું વ્રતમાંં ખૂબ મહત્વ છે. એનો ઉપયોગ ચંંદ્રને અર્ઘ્ય(જળ ચડાવવું) દેવા માટે કરવામાંં આવે છે. અને જેને વ્રત પત્યા પછી યોગ્ય પાત્રને દાનમાંં દઈ દેવામાંં આવે છે. 

આ વ્રત કેવી રીતે કરવું?

સૂર્યોદય પહેલા ઉઠીને બને તો બ્રહ્મ મુર્હતમાંં પોતાની સાસુ દ્રારા બનાવેલ દૂધ, કે કોઈ મીઠી વસ્તુને કે તમને ભાવતી કંંઈ પણ વાનગી આરોગવી. સાસુ પાસે ન હોય અને એકલા રહેતા હોય તો જાતે જ વાનગી બનાવી ને આરોગવી. સૂર્યોદય પછી વ્રત કરવાનાંં સંંકલ્પ સાથે દિવસભર ર્નિજળા રહી તો ઘણી સ્ત્રીઓ ૨-૩ વાર ચા પીને અને ફળ ખાઈને પણ કરે છે. દિવસ દરમ્યાન માઁઁપાર્વતી અને શીવજી નું ધ્યાન ધરવું. સાંંજે સૌથી પહેલા માઁઁ કરવાની પૂજા કરીને પછી એમના પરિવારની પૂજા કરવી. પોતાના પતિ અને પરિવાર માટે લાંંબીઆયુ,સુખ,શાંંતિ અને સંંપત્તિ માટેની પ્રાર્થના કરવી. કરવાચોથની કથા વાંંચવી અથવા સાંંભળવી. ચંંદ્રોદયની સાથે ચંંદ્રને અર્ઘ્ય અર્પણ કરી,નમન કરી, ચારણીમાંંથી ચંંદ્રનાંં દર્શન કરી,પ્રાર્થના કરી, પોતાના પતિનાં મુખને જોવું અને એમને પણ નમસ્કાર કરવા. આ પછી પતિનાં હસ્તે પાણી નો પહેલો ઘૂંંટડો અને અન્નનો પહેલો કોળિયો ગ્રહણ કરવો. આમ વ્રત તોડવું. પતિએ પ્રેમથી આપેલી ભેટ ને સ્વિકારવી. પિયરપક્ષનાંં સભ્યો પણ આ દિવસે ભોજન સમય થતા આવી સૌભાગ્યની વસ્તું તેમજ કપડા અને ઘરેણા પોતાની દિકરી કે બહેનને ભેટમાંં આપે છે.  ઘરનાંં વડિલોનાંં આર્શીવાદ મેળવી, પરિવારનાંં સભ્યો-મિત્રો સાથે સ્વાદીષ્ટ ભોજન પ્રસાદ લેવામાંં આવે છે. 

દિવસ દરમ્યાન સ્ત્રીઓ આ વ્રતને ખૂબ જ માણે છે, મહેંંદી લગાવી, સાથે મળી કથા-પૂજાકરવી, સાજ શ્રૃૃંંગાર કરવો અને અનેક જાતની મજાની પ્રવૃૃત્તિમાંં ભાગ લે છે. પહેલાનાંં જમાનામાંં આ વ્રતને એક અવસર તરીકે પણ લેવામાંં આવતો. ત્યારે એક ગામમાંં પિયર નહોતા,માટે ગામમાંં જ પાતાના વયની સ્ત્રીઓ અથવા મોટી બહેન સમાન મહિલાઓની સાથે સમય ગાળવા અને સુખદુખને વહેંંચવા નો અવસર મળતો અને નવા નિર્મળ સંંબંંધો પણ બંંધાતા. વત્તા પરિવારોમાંં મેળ મિલાપ,પતિ પ્રત્યેની વફાદારી અને લગ્નજીવનને મજબૂત કરવાનો અવસર પણ આ  વ્રત દ્વારા જ મળતો. ઘણાનાંં પતિઓ યુધ્ધપર કે પરદેશ ગયા હોય, કે કોઈ કારણસર પોતાનાથી દૂર હોય તો તેમના માટે રક્ષાની પ્રાર્થના અને લગ્નબંંધનને મજબૂત રાખવાની મંંગળકામનાનો સુઅવસર પણ આ વ્રત જ પ્રદાન કરતું અને આજ સુધી સ્રીઓને કરે છે એવી માન્યતા છે.. કહેવાય છે કે આ દિવસે વાતાવરણમાં ખૂબ ઊર્જા અને સકારક્તા જોવા મળે છે, માટે આ દિવસે કરેલું વ્રત અને પ્રાર્થના ખૂબ જ ફળદાયી નિવડે છે. સંંકટ થી મુક્તિ દેનારી સંંકષ્ટી અને માઁઁ ગૌરીનાંં વરદાનને પ્રાપ્ત કરાવતી, આ વિઘ્નહર્તા અને મહાદેવીનાંં આર્શીવાદરૂપી આ સંંકષ્ટી બધી સૌભાગ્યસ્ત્રીઓ, વ્રતકરવાવાળી સ્ત્રીઓ,વ્રતમાંં મદદરૂપ થવાવાળી અને વાળા બધાને ફળરૂપ હો એવી જ મનોકામના.

नમઃशिवायै शर्वाण्यै सौभाग्यं संतति शुभाम्। प्रयच्छ भक्तियुक्तानां नारीणां हरवल्लभे॥”

મતલબ: હે મહાદેવ એ તમામસ્ત્રીઓને જે આ વ્રતને કરે છે તેમને, અખંંડ સૌભાગ્યનાંં, ધન અને સંંતતિનાંં આર્શીવાદ પ્રદાન કર. 

-ધારાભટ્ટ-યેવલે

માળિયું

Posted on

નવરાત્રી પતતા દીવાળીની  તૈયારીઓ શરૂ થઈ જાય. અને ખાસ બાળપણ અને માળિયું યાદ આવે!! ટ્રસ્ટ મી, ધ મોસ્ટ અનોઈંગ કામ એ જ હતું. હવે તો માળિયા નથી પણ યાદોં છે.. અને આ એક જ એવું હશે જે યાદ આવે છે પણ સાથે સાથે ઈરીટેટ પણ કરે છે. ત્યારે બોલેલું ” ક્યારે માળિયા છૂટશે?!” એ આજે છૂટ્યું છે અને સાચ્ચું પડ્યું એમ કહી શકાય.

અમારે મમ્મીને ત્યાં  નવરાત્રીમાં ઘટસ્થાપના થતી..માટે સાફ સફાઈ એ નવરાત્રી પહેલાનાં અઠવાડિયે થતી. અને એમાં “માળિયા” તો હોય જ.. જે સહેજેય ન ગમતું. માળિયે ન ચઢવાનું મુખ્ય કારણ રહેતું કે, “હે ભગવાન,ત્યાં તો ગરોળી હશે જ!! અને માટે હું નહીં ચઢું!!” પણ મમ્મીને પગ દુખશે કરીને ચઢવા પણ ન દેવી હોય એટલે ફરજિયાત ચઢવું પડે!! દર વર્ષે ખબર હોય ત્યાં તો ગરોળી નિકળશેજ..પણ..મમ્મી એટલે મમ્મી..તરત કહે..”અરે ના ના તું ચઢ તો ખરી નૈ હોય..હોય તોય હું છું ને કરી ને કહે”..મને પણ મનમાં ખબર હોય..કે આ સાવ ખોટી વાત છે.. છતાં ચઢું..અને નિકળે જ..પણ પપ્પા વળી આવે સાવરણી આમતેમ કરે અને એને કાઢે..પછી માળિયું સાફ થાય.. ત્યારે પણ એમ થતું કે પપ્પા હોય ત્યારે માળિયું સાફ કરીશું! એ ખાલી ખાલી ઉભા હોય તો પણ હિંમત મળી રહેતી, એમ ખબર હોવા છતાં કે ‘ત્યાં ગરોળી છે!’ .. હજુ પણ પપ્પા આવ્યા હોય અને હું જોરથી બૂમ પાડું તો સૌથી પહેલા પપ્પા જ ‘શું થયું કહેશે?!!’ અને બીજા મુંજાય પણ એમને પૂરી ખાત્રી હોય કે..આ રાડ તો ગરોળીની જ પડી!! ગરોળીને પકડી મુઠ્ઠીવાળી બહાર ફેંકી આવશે!!

થોડી મોટી થઈ પછી..ભાઈ નો પણ વારો આવતો માળિયે ચઢવાનો..છતાં એમ થાય કે , શું કામ આ માળિયા બન્યા હશે!! માળિયે ચઢવું ..તોબા!!

પણ જેમ જેમ સમય બદલાયો એમ એમ માળિયા લગભગ ગયા..ઘણાને માળિયા ગમતા હશે..પણ મને નથી ગમતા.

વર્ષોનાં વર્ષો સંઘરી રાખેલી વસ્તુઓ હોય ..પણ એનો નિકાલ જ નહીં!! કોઈ વાર એવું લાગે કે શું જરૂર વગરની વસ્તુનો સંગ્રહ પણ એક પ્રકારે બિન જરૂરી નથી!!?  કોઈ જરૂરતમંદને આપીને કે વેંહચીને માળિયા ખાલી કરી લઈએ તો?! પણ આપડે એવું કરી જ નથી શકતા!! ન ઘરનાં ન જીવનનાં!! જોવોને આ એક માળિયાની વાત આજે કેવી માળિયેથી નિકળી!!!!

-ધારાભટ્ટ-યેવલે

ચંદ્ર-ચકોર

Posted on Updated on

ચક્ષુ ચકોર 

રમે રાસ

ચંદ્ર સંગ

-ધારાભટ્ટ-યેવલે