યાદો ની ફેસબુક

Posted on Updated on

થોડા વર્ષો પહેલા ની વાત છે. અમારા ઘર થી થોડે દૂર એક ઝૂંપડા માં એક પરિવાર રહે. એ પરિવાર માં ચાર સદસ્ય. કુન્દન બેન, એમના વર, અને એમના બાળકો, એક  દિકરો અને એક દિકરી. કુન્દન બેન આજુ બાજુ ના ઘર માં વાસણ,કપડા, કચરા-પોતા નુ  કામ કરે  અને એમના વર મજૂરી કરે. એમ એમના ઘર નું ગુજરાણ ચાલે. અને છોકરાઓ શાળા માં ભણે.

કુન્દન બેન સાંજ નાં પાચ પછી કામ માટે ના નિકળે! કોઈ સાંજ ના વાસણ નાં ડબલ પૈસા આપી ને પણ કામ કરાવા ઈચ્છતા હોય તો બી એ ના કહી દે! મારા ઘેર પણ એ કામ કરતા. એક દિવસ મારે એમની પાસે થી માળિયુ સાફ કરાવુ હતુ. દિવસ દરમ્યાન ફૂરસત ન હોવા થી મે એમને સાંજે સાડા-ચાર પાંચ થતા આવવા નુ કહ્યુ. પણ સાંજે એમને નહી ફાવે, એમ  એમણે મને જણાવ્યુ. અને બપોરે એ આવશે એવુ જણાવ્યુ. ત્યારે તો મે એમને હા પાડેલી, પણ એવુ તો શું એમને જરૂરી કામ રહેતુ હશે? એમ મને થયુ.  અને હું ક્યાં મફત માં કરાવા ની હતી એમ પણ મન માં તર્ક કરવા લાગી.

એ જ દિવસે સાંજે મારે કુન્દન બેન નાં ધર પાસે થી નિકળવા નુ થયુ. મે જોયુ ઘર નાં ચારેય સદસ્યો  નીચે બેસી ને કશુક કરે છે. વાતાવરણ આનંદીત હતુ. મે કુન્દન બેન ને હાંક મારી ને બોલાવ્યા. મને જોઈ ને એમણે મને આવવા કહ્યુ. ઝૂંપડા ની બહાર એક ખાટલો ઢાળેલો હતો એના પર જઈ ને હું બેઠી. પાસે થી જોતા ખબર પડી કે એ લોકો માટી માં બોર્ડ ડ્રો કરી ને લુડો રમે છે! મે એમને કહ્યુ કે રમવા નુ ચાલુ રાખે અને મારી સાથે ઔપચારીકતા કરવા ની જરૂર નથી. થોડી વાર માં હું નીકળી ગઈ ત્યાંથી. બીજે દિવસે જ્યારે એ કામ ઊપર આવ્યા ત્યારે એમણે મને કહ્યુ કે ‘સવાર નાં પોત પોતાના કામે નિકળેલા અમે ચારેય, આખો દિવસ મળી ન શકતા હોવાથી સાંજ નાં સમયે બધા ભેગા મળી ને કોઈક પારિવારીક રમત રમીએ, કે કોઈ વાર છોકરાઓ એ દિવસ દરમ્યાન શુ કર્યુ એની વાત ચીત કરીએ. પણ બેન હું જો સાંજ નો સમય નાં સાચવી લઉ તો મારા પરિવાર સાથે નો સમય ગુમાવી બેસુ.’

સાવ સાચી વાત કહી ગયા કુન્દન બેન. પૈસો કમાતા રહેશુ, કામ નિકળતા જ રહેશે, ફેસબુક અને વોટ્સએપ નાં મિત્રો અને મેસેજીસ થોડી વાર આપડી રાહ જોઇ લેશે પણ પોતાના પરિવાર અને સંતાનો સાથે વિતાવેલો સમય કાયમ માટે પરિવાર ની યાદોં ની ફેસબુક ના એલ્બમ માં જગ્યા મેળવી લેશે. અને સમય જતા, જીવનભર ની અગણીત લાઈક અને કોમેન્ટસ નાં હકદાર બની જઈશુ.

-ધારા ભટ્ટ-યેવલે

Advertisements

‘ખી ચ ડી’ કે ‘ખીચડી??!!’

Posted on Updated on


‘ખી ચ ડી’  કે  ‘ખીચડી??!!’

આ એક માત્ર એવો કિસ્સો જેમાં અમારો પતિ-પત્નિ નો અભિપ્રાય જુદો-જુદો ઠરે અને થાળી અલગ પડે!!
મારા ધર માં બે પ્રકાર ની ખીચડી ‘એક જ ટંકે’ બને છે. એક આપડી ગુજરાતી સ્ટાઈલ ની જૂની અને જાણીતી ખીચડી અને બીજી મહારાષ્ટ્ર ની વિદર્ભી સ્ટાઈલ ની ‘ખી ચ ડી’..હા, એને મરાઠી માં એક એક અક્ષર છૂટો પાડી ને એમ જ બોલાય છે. અને ખાવા માં પણ, એ જ રીત ની હોય છે..છૂટી..જાણે વેજીટેબલ વગર નાં પુલાવ માં  છૂટી તુવેર દાળ ઊમેરી ને ખાતા હોઈએ એવી લાગે. બનાવવા માં પણ ડબલ મહેનત..કૂકર માં નહીં, પરફેકટ ટેસ્ટ માટે તો એલ્યુમીનીયમ નાં તવલા માં, પહેલા તુવેર ની દાળ ને ધીમે તાપે ચડાવવી પડે, જેને પલાળ્યા પછી ચઢતા લગભગ ૪૦-થી ૪૫ મીનીટ લાગે!! અને એ પછી ચોખા ઊમેરવાના, જેને ચઢી ને તૈયાર થતા અડધો કલાક થી પાંત્રીસ મીનીટ લાગે!! માટે આ ‘ખી ચ ડી’.. જ્યારે દુનિયાભર માં ‘ખીચડી’ એટલે.. જેમ લખીએ, એમ જ બોલાય ..બનાવવા માં પણ સરળ. દાળ-ચોખા બન્ને ને ભેગા કરી, ખૂબ જ સરળતા થી રાઈ, લાલ મરચા અને હીંગ નો વઘાર કરી, કૂકર માં ચઢવા મૂકી દેવાના..ચઢ્યા પછી એ એવા તો એક- મેક માં ભળી ને એક થઈ જાય જાણે કોઈ દિવસ છૂટા જ નહોતા પડ્યા!! માટે આ છે ખીચડી!!
પણ લગ્ન બાદ આ ‘વિશેષ’ ‘ખી ચ ડી’ નામનો એક પ્રકાર છે, એ પણ ખબર પડી!! લગ્ન બાદ પહેલી વાર ખીચડી બનાવી તો હું ભોંઠી પડેલી!! બધા એ કોઈ પણ પ્રકાર નાં પ્રતિભાવ વગર ખાઈ લીધેલી!! પણ, હસબન્ડ સિવાય, બધા ને આશ્ચર્ય થયેલુ કે તમારે ત્યાં આવી ‘ખી ચ ડી’ બને?? અને મે પણ પૂરા આત્મવિશ્વાસ સાથે કહેલુ કે,”હા, આ જ અમારી ફેમસ ખીચડી!!” પણ પહેલી વાર ખબર નાં પડી એ બીજી વાર માં પડી!  સાસરે બીજી વાર નણંદે ‘ખી ચ ડી’ ખવડાવી પછી ખબર પડેલી કે ઓહો .. હો!! આ ‘અહીં’ ની ‘ખીચડી’….અરે ન્ ન્ ના.. આ તો…
‘ખી ચ ડી.’
અમારા ઘરે દસ-બાર દિવસે એક વાર ખીચડી બને.
અમારા ઘર માં ખીચડી કહેતા ની સાથે જ હમણા થોડા સમય થી ‘ખીચડી’ અને ‘ખી ચ ડી’ એમ ‘બન્ને’ બને છે!..એક મારી ખીચડી  અને બીજી હસબન્ડ અને દિકરા ની પ્રિય ખી ચ ડી!!  થોડા સમય થી એટલે કા.કે ..૧૪ વર્ષ સુધી મે ‘ખી ચ ડી’ જ ખાધી.. સિવાય કે છૂટા છવાયાપ્રસંગે એવુ બન્યુ હોય કે મે ખીચડી ખાધી હોય!! પણ એક વાર હું માંદી પડી અને મને કોઇ જ વસ્તુ ન ભાવે!! ત્યારે ખીચડી બનાવી ને આરોગી. એ સમયે જાણે ચિર આનંદ ને પ્રાપ્ત કરવા સીતાજી નાં વનવાસ ને જાણે ફરી રામ રાજ્ય નું સુખ મળ્યુ હોય એવો અનંત આનંદ પેટ ને પ્રાપ્ત થયેલો!! ત્યારે થયુ કે પહેલી વાર સાસરે ખીચડી બનાવી ને જે આત્મવિશ્વાસ દાખવેલો , એ લેશ માત્રય ખોટો ન હતો!! આમ તો મને દરરેક મરાઠી વાનગી ભાવે..પણ ‘ખી ચ ડી’ નું નામ આવતા  ‘ખી ચ’ ચઢે, લુક ચેઈન્જ થઈ જાય!..
ખરેખર જોઉં તો ખાસ્સો સમય મે એ ખાધેલી..એમ વિચારી ને કે બે- બે અલગ-અલગ ક્યાં બનાવવી?? અને હું હસબન્ડ ને કહીશ કે,’ મને ન ભાવે’ તો એને કેવુ લાગશે?? પણ ધણા વર્ષે ખીચડી ને ખાધી તો થયુ કે આટલી સ્વાદિષ્ટ, હલકીફૂલ ને આનંદપ્રદાન કરવા વાળી વાનગી ને કેમ કોઈ નકારે?? માટે ‘ખી ચ ડી’ ને વિદાય આપી ને કૂકર વાળી ખીચડી બનાવવા ની શરૂ કરી. પહેલા-પહેલા ‘બન્ને’- દિકરો અને હબી કંઈ બોલે નહીં, પણ, ‘ખીચડી’ નું નામ આવતા જ ચહેરા સાવ ઊતરી જાય!! અને પ્રતિભાવ..પરાણે જાણે દિવેલ પીવડાવ્યા હોય એવો!! થાળી પીરસીયે એટલે ..ચહેરા જોવા જેવા!! કોળિયો માંડ – માંડ મોં માં પહોંચે!! અને ખાતા-ખાતા ડાયમંડ નાં બદલે પત્થર મળ્યા સમાન બન્ને મારી સામે(ઘૂરકે)જૂએ!! અને હું પણ વળી ચાર આંખે બન્ને સામુ જોઈ ને આંખો માં-આંખો પરોવી  ને કહુ કે,’ઓહ!! ડોન્ટ ગીવ મી ધેટ લુક! ‘ લગભગ ૮-૧૦ વાર આવુ થયુ..માટે અગિયાર મી વાર હું કંટાળી!! થાળી માં ખીચડી પીરસી.. અને..જેવુ ફરી એ જ લુક દેખાયુ તો..આ વખતે મારા થી ન રહેવાયુ.. મે વળી બધો ઊભરો ઠાલવી દીધો કે, ‘મે આટલો વખત આટલા પ્રેમ થી ‘ખી ચ ડી’ ખાધી અને તમે આવુ કરો છો??!! એ દિવસે તો બન્ને ચૂપચાપ ખીચડી ખાઈ ગ્યા!! પણ ૧૨ મી વાર ખીચડી નું નામ આવતા જ ધર માં જમતા પહેલા જલ્દી થી ફેર બદલ જોવા મળે.. ખીસડી પીરસાય અને દિકરો બે-ચાર વાંચવા ની ચોપડીઓ લઈ આવે, અને વળી હસબન્ડ ‘મેડિટેટિવ મ્યુઝિક’  લગાવે..અને પછી ફટાફટ ખીચડી પતાવે.. મને લાગ્યુ ખીચડી ભાવે છે!! પણ ચૌદમી વેળા એ નારી સહજ સ્વભાવ નાં કારણે મને ચકાસવા નું મન થયુ! ખીચડી ખાતા  દિકરા અને હસબન્ડ ને અચાનક એક જ પ્રશ્ન પૂછ્યો કે, ખીચડી કેવી છે?? બન્ને એ કોળિયો મોં માં મૂકતા-મૂકતા નજર મારી સામે કરી અને જે પ્રતિભાવ બતાવ્યો ..ઊફ, એ જોઈ ને હું ફરી કહી ના શકી કે..’ડોન્ટ ગીવ મી ધેટ લુક.’.પણ.. પંદરમી વાર થી ‘ખીચડી’ અને ‘ખી ચ ડી’ ‘બન્ને’ બનાવવા લાગી!!  અને મારા ધર માં ફરી ‘ખી ચ ડી’ નાં નામ ની “ખીચ” ઊતરી!! ‘ખી ચ ડી’ ની રેસિપી ગૂગલ પણ શોધી ને હારી જશે એ ‘ખી ચ ડી’ સાથે આજે ફરી  જગ વિખ્યાત ‘ખીચડી’ પણ મારા ઘરે બનશે..જોડાવું છે કોઈ ને?

મે મહેસુસ કર્યુ  છે કે, ધણી વાર અમુક વસ્તુઓ ખાસ કરી ને ખાવા-પીવા ની, એ તમારી આત્મા સાથે કંડારાય ગઈ હોય છે.  એ ગમે તે પ્રયત્ન કરો, પણ ના ભૂંસી શકાય!
અને ચેઈન્જ કરવા ની  ખરેખર જરૂર પણ શું છે?  માટે મેં વિચાર્યુ ‘કેમ ન આ બન્ને પ્રકાર એક જ સાથે બનાવવા?’ શું કામ બન્ને માં થી એક-એ પોતાની જાત ને એ ‘આહ્લદક આનંદ’ થી વંચિત રાખવા? કેમ ખીચડી અને ખી ચ ડી “બન્ને” એક સાથે ટેબલ પર ન આવે?? આમ કરવા થી બન્ને ને કેટલી ખુશી મળે છે?!  આખરે ધર ને ખુશ રાખવા નો  રસ્તો
ધરનાં ના પેટ થી જ તો જાય છે ને??

છેલ્લે મારા ધર માં ‘ખીચડી’ અને ‘ખી ચ ડી’ પોત-પોતાને ન્યાય મળવા થી અનહદ ખુશ છે.

-ધારાભટ્ટ – યેવલે

વિશેષ ગુરૂ ની શોધ માં

Posted on Updated on

હું એક ગૃહિણી. અત્યારે પણ એક હાથ માં મોબાઇલ અને બીજા માં કીચન ની અંદર ચમચા વડે રાજમા નાં વઘાર ને ન્યાય આપતી, અને મગજ?? ઠેક-ઠેકાણે, કીચન, આ લેખ, મેસેન્જર,ફેસબુક, વોટ્સ એપ ને મેસેજીસ સેન્ડ કરતા-કરતા ભણતા દિકરા ને પ્રોજેક્ટ માટે ટિપ્સ દેતી ..હું એક ગૃહિણી.
લખવા નું નાનપણ થી જ ગમતુ. ચાર-પાંચ વર્ષ થી સીરીયસલી મારા વિચારો ને લખવાનું કાર્ય શરૂ છે! અને ફેસબુક પર આઠ મહિના થી લખુ છું. ધર માંથી જોઈતુ પ્રોત્સાહન મળી રહે છે. માટે ઘણી વાર ફેસબુક ઉપર પોસ્ટ મુક્યા બાદ પણ કોઈ ની લાઈક કે કોમેન્ટ નાં મળે તો નિરાશ નથી થતી. એનો મતલબ એ પણ નથી કે કોમેન્ટસ કે લાઇક ની જરૂર નથી! કા.કે લખવા વાળી વ્યક્તિ ને લાઈક્સ અને કોમેન્ટસ થી ઘણુ પ્રોત્સાહન મળે છે.
આજે મારો નાનકડો લેખ વેબ ગુર્જરી પર આવ્યો, ખૂબ આનંદ થાય છે..ત્યારે મને ઘણા પ્રશ્નો આવ્યા! એમાં નો એક એ કે..તમારા ગુરૂ કોણ?? મૈ કહ્યુ..જેને – જેને હું વાચુ એ બધા જ..હું પણ આવી ગઇ એમાં..લખવા ની પ્રેરણા બધા થી જ મળે! પોતાનો જ લેખ બે-ત્રણ વાર વાંચવા થી પણ કંઈક નવુ સર્જન કરવા નું મન થઈ જાય.

આજે બધા એ મને અભિનંદન આપ્યા બદલ ખૂબ જ આભાર. તુષાર (હબી જી)ને વિશેષ થેંક્સ ..કા.કે જો થોડા દિવસ નાં લખુ તો પાછળ પડી જાય..કે કેમ હમણા થી કાંઇ લખતી નથી! મારી સખીઓ નિશા અને સપના ને થેંક્સ કે મારા કોઈપણ લેખ માં કમ સે કમ બે લાઈક્સ તો હોય જ..

મારી આ નાની એવી દુનિયા અને એમાં નાની એવી મારી રાઈટીંગ ની હોબી ને સરાહવા માટે બધા નો આભાર..બાકી કોઈ ગુરૂ ધ્યાન માં હોય તો પણ જણાવજો..બધા નાં પ્રતિભાવ આવકાર્ય છે આ જર્રની માં..અત્યારે તો ભોલા ભંડારી નો માથે હાથ હોય એવુ જણાય છે. બાકી..વિશેષ ગુરૂ ની શોધ જારી છે..

તમારા બધા ની લાઈક્સ અને કોમેન્ટસ ની રૂણી..
-ધારાભટ્ટ-યેવલે

સત્ય નાં પ્રયોગો

Posted on Updated on

image


સત્ય નાં પ્રયોગો
એકવાર હું લાઈબ્રેરી થી ગાંધીજી લિખીત ‘સત્ય નાં પ્રયોગો’ વાંચવા ઘેર લાવેલી..કેટલાક દિવસ બુક એમ ને એમ જ પડી રહી! બુક પાછી દેવા નો સમય પણ આવી ગયો! બુક લઈ ને પાછી કરવા ગઈ. પણ લાઇબ્રેરિયન પાસે ખૂબ જ ભીડ હોવાના કારણે બુક લઈને એક ખૂણે વાંચવા બેઠી..અને થયુ એવુ કે સતત કલાક સુધી વાંચતી જ રહી! અને અંતે એ જ બુક ફરી ઈશ્યુ કરાવી ને ઘેર ગઈ.
હું ગાંધીજી જેવા મહાન આત્મા માટે શું કહુ?! પણ બુક વાંચ્યા પછી એ મહાત્મા માટે અનેક ગણુ માન વધી ગયેલુ..કા.કે ૧૫-૧૬ વર્ષ ની વયે જ્યારે મેં એ આત્મ કથા વાંચેલી ત્યારેએની છાપ ધણી ઊંડી મારા વિચારો પર પડેલી એ વખતે..એ વાંચવા થી સમજ માં  આવેલુ કે સ્કૂલ માં સ્પીચ દેવા થી કે એક બુક માં પાઠ વાંચવા થી હું ફક્ત મહાત્મા ને જ ઓળખતી હતી ..પણ આત્મકથા વાંચ્યા પછી હું મોહન દાસ અને એમના સત્ય નાં પ્રયોગો ને ઓળખી શકી! શું સરળ છે માણસ માટે પોતાની ભૂલો ને બુક માં લખી ને દુનિયા સામે પ્રગટ કરવી?? એ સ્વીકારવુ શું સહેલુ છે કે પોતાને ૧૧-૧૨ વર્ષની વયે બીડી પીવા નો શોખ થયેલો , પોતાનુ ધાર્યુ ન થતુ હોવાના અહેસાસ થી આપઘાત કરવા નો વિચાર આવેલો અને ધતુરા નાં બી પણ ખાધેલા, કે પછી માંસાહારી ભાઈ ની ઊપર કર્જ વધતા ચોરી માં સાથ પણ દીધેલો !! આત્મકથા માં આ ભાગ આવતા મને એ ઉંમર માં એ શિખવા મળેલુ કે ભૂલ માણસ માત્ર થી થઈ જાય,પણ એક ભૂલ પછી વારે વારે ભૂલ ન થાય એનુ ધ્યાન રાખવુ, ખોટી સંગત માં ન ફસાવુ અને ભૂલ કરી હોય તો વડીલો પાસે સ્વીકારી લેવી..માઁ-બાપ ખિજાય,વઢે,એક-બે ધોકા પણ મારી દે પણ એમના થી વધુ ભલુ મારા માટે કોઈ નથી વિચારવાનુ! અને પચ્છ્યાતાપ કરવાથી આત્મા ની શુધ્ધિ તો નક્કી જ છે.
સત્ય ને પરમસત્ય માની ને ગાંધીજી મોહનદાસ થી મહાત્મા બન્યા. એમણે કહ્યુ છે ને બધા એ પોતપોતાની રીતે જ પોતાના સત્ય ને નક્કી કરવુ..અને પોતાનો જ માર્ગ નિશ્ચિત કરવો..

-ધારાભટ્ટ-યેવલે

Pudhchya varshi lavkar Yaiel – Will return soon next year

Posted on Updated on

“OM”

Pudhchya varshi lavkar Yaiel – Will return soon next year

How beautiful is the thought of inviting ‘God’ to our homes as guest! He accepts our invitation and we welcome Him to our homes.
Here I m talking about ‘Lord Ganesha’ who was our guest for 11/2, 3,5,7,9 or 10 days and will be leaving us tomorrow! We clean and decorate our homes, prepare different varieties of food and serve Him in the best possible way while ‘He’ was with us. We enjoyed His company very much during his stay and He showered us with His blessings. But Now He’ll be leaving us tomorrow and we’ll bid Him adieu with a heavy heart as no one can fill this void.
But what I’m more concerned about is the way he’ll be leaving us!
The place that he came from as a guest was ‘Heaven’ – clean and pure, in our imagination, and the place that he stayed for 10 days too is the place that we kept clean and pure till he resided in our home, heart and soul. So while he leaves we should take care that we leave Him in a clean surrounding and the surrounding is clean after He leaves.
The idol immersion is performed in a sea,lake or river.. But surely we should consider in our minds that we don’t pollute the environment or the marine life. We chant the words while visarjan or the immersion that ‘Bappa, pudhchya varshi lavkar yaa’, which means ‘O Lord, Ganpati, return soon next year.’ But would He come back? I know God certainly won’t agree with the thought of making His path impure or dirty while disturbing the environment!  And if it happens so, He won’t think about returning to Earth very soon! So, I’ m sure if we take care of idol immersion ( visarjan) properly, He assuredly would be glad while talking with the other Gods that, ‘It was a Happy journey throughout- visit, stay and the homecoming from Earth.’ Won’t  It would be a moment of extreme happiness for us when He might add these words in the discussion too that, ‘I’ m looking forward for My next visit to Earth’- ‘Pudhchya varshi nakki lavkar jaeil.’
-DharaBhatt-Yeole

ગણપતિ બાપ્પા મોરયા

Posted on Updated on

ગણપતિ બાપ્પા મોરયા

image


ગણપતિ બાપ્પા મોરયા
ગણપતિ ધર માં આવવા નાં હોય ત્યારે એક અલગ જ વાતાવરણ ધર માં નિર્માણ થયા નો ભાસ થતો હોય છે. જાણે અણધારા શુભ અહેસાસ. એક અનોખી ઊર્જા, સ્ફૂર્તિ, અને ખુશી નું માહોલ સર્જાવા લાગે છે. ભારત માં એનો ઊત્સાહ અગણિત જોવા મળે જ છે પણ ભારત ની બાહર રહેતા લોકો નાં આનંદ માં પણ કોઈ જ કમી જોવા મળતી નથી. એ જ ઊત્સાહ સાથે બધા જ તહેવારો માણતા હોઈએ છીએ. અને સવિશેષ કે નોકરી-ધંધો કરતા હોવા છતાં! ભગવાન ની દયા થી અહિં, સાથ-સહકાર કરવા વાળા મિત્રો નો પણ તોટો નથી. નોકરી પર મૂંગે મોઢે, વાંધા-વચકા વગર સાથી કર્મચારીઓ નો શુભ કાર્ય માં સાથ દેવો, કે પોતાનો મુસ્લિમ મિત્ર અચાનક આવી ને તમને કહી જાય કે ‘જા આજે તુ ધેર જલ્દી જતો રહે..તારે ગણપતિ બેસાડવા નાં છે ને?! રમઝાન માં તેં પણ તો મને મદદ કરી હતી ?!’ અને ભાભી ને કેજે મોદક મોકલાવે. અને કોઈ પણ પ્રકાર ની પોલિટિક્સ વગર! 
રોજ આરતી માં કોઈ ન કોઈની હાજરી હોય જ, ત્યાં સુધી કે જો રૂબરૂ ન મળી શકવા નાં હોય તો   વિડિયો મેસન્જર થી પણ આરતી માં હાજરી પૂરાવે. મિત્રો નું તો શું કહેવુ? તું તૈયારી કરી ને થાકી ગઈ હોઈશ કહી ને વિકેન્ડ માં જાત – જાત ની વાનગીઓ લાવી ને ગણપતિ નાં થાળ માં કોઈ કમી ના રહેવા દે! અને આ જોશ બાળકો માં પણ એટલો જ કે.. આ વખતે કેવા ગણપતિ ને તૈયાર કર્યા છે અને કેવુ ડેકોરેશન હશે એનું ભારે કૌતુહલ! અહિં એ પણ કહેવુ જરૂરી કે ભારત માં લોકો નું વિવિધ પ્રકાર નુ મંડપ અને ડેકોરેશન જોઈને એમ પણ થાય.. અહિં કાંઈ નથી મળતુ આવું કઇ રીતે કરશું?! પણ જોશ આવે અને ધર માં થી જ મળેલી વસ્તુઓ થી ફસ્ટ ક્લાસ સજાવટ કરી લઇએ!  ભારત માં બહુ જ ઈઝીલી બધુ ઉપલબ્ધ છે..ગણપતિ ને બેસાડવા નુ સ્થાન -મંદિર કે મંડપ, ગણપતિજી ની મૂર્તિ તો ખરી જ, મોદકપ્રસાદ, અને ત્યાં સુધી કે ફૂલ અને દર્વા પણ! મને એની ખૂબ જ ખુશી છે કે, ભલે ને ગમે તે રીતે પણ માણસ આ બિઝી શેડ્યુલ માં પણ સમય કાઢી ને પોતાનો તહેવાર ઊજવે તો છે ને?..કદાચ અમે પણ ભારત માં હોત તો એવુ જ કરત! એમ કરવા થી શ્રધ્ધા-ભાવના ઓછી નથી થતી.જો રેડિમેઈડ મળતુ હોય, જેબ ને પરવડતુ હોય, અનેક ચોઈસ ઊપલબ્ધ હોય, સમય નો અભાવ હોય, તમારી કોઈ વસ્તુ ખરીદવા થી જો બીજા ને રોજગાર મળતો હોય તો એ કોઇ પણ સ્વરૂપે આર્શિવાદ સમાન જ છે. ખેર, પણ અહિં આમા નું કંઈ ન મળે..ન ગણપતિ, ન મંડપ, ન ડેકોરેશન, ન મોદક,  ન રસોઈયણ, કે ન વાસણ ધોવા વાળી..છતા ભાવના અને જોશ માં કોઈ જ કમી ન જોવા મળે! બધા પોત-પોતાની રીતે આનંદ -ઊત્સાહ અને પોત-પોતાની શ્રધ્ધા અનુસાર તહેવાર ને ઊજવતા હોય છે. એક વાર આરતી થી પણ મારા ગણપતિ ખુશ રહે છે અને ચાર વાર કરવા થી પણ! અંતે એજ તો તહેવાર ઊજવવા નુ મહત્વ છે ..સંતોષ, હસી – ખુશી અને બધા નાં સાથ-સહકાર થી. આ બધા માટે હું ગણપતિ ને જ આભારી છું.
‘થેન્ક યુ ગણુ મહારાજ, લવ યુ.’
‘ગણપતિ બાપ્પા મોરયા’

-ધારાભટ્ટ-યેવલે

કેવડા ત્રીજ

Posted on Updated on


કેવડા ત્રીજ

ભાદરવા મહિના માં આવતી શુક્લ પક્ષ ની તીજ ને “કેવડા ત્રીજ” કેમ કહેવાય છે?
વડીલો પાસે થી સાંભળેલુ..

એકવાર બ્રહ્મા અને ભગવાન વિષ્ણુ વચ્ચે ચર્ચા ચાલી કે આ સમગ્ર વિશ્વ માં બન્ને માંથી સૌથી મોટા દેવ કયા? બ્રહ્મા કહે કે ‘હું મોટો!’ અને વિષ્નુ એ કહ્યુ,’હું મોટો!!’ વાદાકોદ વધતો ગયો ..એમાં અચાનક એક જ્યોતિ સ્તંભ પ્રગટ થયો! બન્ને આ જ્યોતિ સ્તંભ ને જોવા લાગ્યા. એનો ન આરંભ દેખાય ન અંત.  માટે બન્ને એ નક્કી કર્યુ કે,’જે આ જ્યોતિ સ્તંભ નાં આરંભ અથવા અંત ને શોધી લાવે એ દેવ મહાન. અને કોણ મહાન એ નક્કી થયા બાદ એકે જે મહાન બન્યા હોય તેની પૂજા કરવી. આમ વિચારી બન્ને નિકળી પડે છે! વારાહ રૂપે ભગવાન વિષ્ણુ પાતાળ તરફ ગયા અને હંસ સ્વરૂપે બ્રહ્મા આકાશ તરફ ગયા. બન્ને ખૂબ જ કોશિશ કરે છે જ્યોતિ સ્તંભ નાં છેડા ને શોધવાની પણ બન્ને નિષ્ફળ રહે છે. અને અંતે વિષ્ણુ ‘નેતિ નેતિ’ (ન આરંભ ન અંત)કહી ને પાછા ફરે છે. બીજી તરફ બ્રહ્મા ને પણ બીજો છેડો મળતો નથી. પણ એ વિચારે છે કે ‘પાછા ફરી ને હાર સ્વીકારવી પડશે જો આનો કોઈતોડ મળે તો કેવું?’ ઊપર આકાશ માં શિવજી આકાશ તરફ આવતા બ્રહ્મા ને જુવે છે અને વિચારે છે કે આ બન્ને કોને શોધવા નિકળ્યા છે? જેનો કોઈ આરંભ કે અંત નથી તેને? અને આ બન્ને ની બાલીશતા પર મલકાતા- મલકાતા માથુ હલાવે છે! એટલા માં શિવજી નાં માથા પર ચઢેલો કેવડો નીચે પડે છે! આ બાજુ બ્રહ્મા કેવડા ને નીચે પડતા જોવે છે અને આતુરતા થી પૂછે છે કે એ ક્યાં થી આવે છે? કેવડો ઊપર થી આવુ છુ એવુ કહે છે! કેવડો પણ બ્રહ્મા ને ક્યાં જઈ રહ્મા નુ પૂછતા બ્રહ્મા તેને આખી વાત કહે છે. અચાનક બ્રહ્મા ને એક ઊપાય સુજે છે અને એ કેવડા ને વિષ્ણુ સમક્ષ જ્યોતિ સ્તંભ જોયા નો પોતાનો સાક્ષી બનવા નુ કહે છે!  અને આમ બ્રહ્મા નુ કહ્યુ કરવાથી કેવડા ને પણ મહાનતા પ્રાપ્ત કરાવવા નું વચન આપે છે! કેવડો જુઠું બોલવા ની ના તો પાડે છે પણ મહાન બનવા ની લાલચ માં ફસાઈ જાય છે.

કેવડો અને બ્રહ્મા વિષ્ણુ ને મળે છે અને કેવડો ખોટી સાક્ષી પૂરાવે છે! વિષ્ણુ ને બધુ જાણતા હોવા છતા માનવુ પડે છે. અને બ્રહ્મા ની પૂજા આરતી ની તૈયારી શરૂ કરે છે! ધર્મ ને ચિંતા થવા લાગી કે સૃષ્ટિ ની શરૂઆત માં જ જો અસત્ય,છળ અને કપટ કરનારા દેવ જો પૂજાવા લાગશે તો સત્ય નો મહિમા નાશ પામશે માટે ધર્મે શિવજી ને પ્રગટ થવાની પ્રાર્થના કરી. ભગવાન શિવ જ્યોતિ માં થી પ્રગટ થઈ ને બ્રહ્મા તથા કેવડા પર ક્રોધિત થાય છે. બ્રહ્મા ને શ્રાપ આપે છે કે, અસત્ય આચરવા ને કારણે બ્રહ્મા એ રચેલી પૃથ્વી પર તેમને ન  કોઈ પૂજશે ન કોઈ મંદિર બંધાશે, અને કેવડા ને ભગવાન શિવે દંડિત કરવા તેનો ત્યાગ કર્યો. આમ ધણી લાંબી કથા શિવ મહાપુરાણ નાં સૃષ્ટિ ખંડ માં છે, પણ ટૂંકાવી ને કહુ તો, શિવજી નાં વચન થી કેવડો દુખી થાય છે અને ભગવાન ની ક્ષમા માંગે છે. અંતે દયાળુ શિવ એને વર્ષે એક વાર ગ્રહન કરવા નું માને છે. અને વરદાન આપે છે કે યુગો પછી જ્યારે નારદ મુનિ માતા પાર્વતિ  શિવજી ને પતિ તરીકે પામવા નું ત્રીજ નું વ્રત  કરવા નુ કહેશે અને પાર્વતીજી ભૂલ થી કેવડા ને ત્રીજ નાં દિવસે પૂજા સામગ્રી સાથે ચડાવશે ત્યારે શિવજી ફરી તેને અપનાવશે. વિષ્ણુજી ને સત્ય બોલવા માટે પૃથ્વી પર દેવ તરીકે પૂજવા નાં આર્શિવાદ પ્રાપ્ત થાય છે. વિષ્ણુજી બન્ને ને માફ કરવા નું પણ કહે છે. અને શિવજી એ ત્યજેલા કેવડા ને અપનાવે છે.

આમ શિવજી ના કહેવા અનુસાર યુગો બાદ એવુ જ બને છે અને પાર્વતિજી ત્રીજ નુ વ્રત કરે છે. અને એ વ્રત એ આજ નો દિવસ,’કેવડા ત્રીજ’. મહારાષ્ર્ટ, યુ.પી અને બિહાર માં આનુ ખૂબ મહત્વ છે. મહારાષ્ર્ટ માં આ વ્રત ને હરિતાલિકા વ્રત કહેવાય છે. ધણી બહેનો માઁપાર્વતીને અનુસરીને આ વ્રત વિધિ વિધાનથી ભગવાન શિવનાં આર્શીવાદ મેળવવા ખૂબ જ શ્રધ્ધા સાથે કરે છે. વ્રત અનેક પ્રકારે લાભદાયી છે.

આપડા પુરાણો આપણ ને કેટલુ બધુ શીખવે છે. અસત્ય, છળ,કપટ કદી સફળ નથી થતા. ક્ષમા દાન એ સૌથી મોટુ દાન છે. અને ભગવાન ફક્ત ‘સત્ય’ સાથે જ છે.

—ધારાભટ્ટ-યેવલે